Ermənistan Azərbaycana qarşı mubarizə apara bilərmi?

Ermənistan Azərbaycana qarşı mubarizə apara bilərmi? Qafqazda nə dəyişməli?  Heç kim, xüsusən də Ermənistan və Azərbaycan Dağlıq Qarabağdakı vəziyyətin tamamilə və əbədi həll olunduğuna inanmır. Buna görə də, Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın Rusiyanı hərbi əməkdaşlığı genişləndirməyə dəvət etməsi təəccüblü deyil. “Yalnız təhlükəsizlik sahəsində deyil, hərbi əməkdaşlığı da genişləndirəcəyimizə ümüd edirik. Müharibədən əvvəl dövrlər çətin idi və indi vəziyyət daha da ağırdır” deyə Paşinyan İrəvanda Rusiyanın müdafiə naziri Serqey Şoyqu ilə görüşdən sonra mətbuata açıqlama verdi. Ermənistan üçün Rusiya sadəcə bir tərəfdaş deyil, çünki Ermənistan Rusiyanı çoxsaylı iqtisadi və təhlükəsizlik məsələlərində Ermənistana əhəmiyyətli dərəcədə kömək edən strateji müttəfiqi kimi görür. Bu əməkdaşlıq həmdə rəsmi olaraq Kollektiv Təhlükəsizlik Muqaviləsi Təşkilatı (KTMT) və Müstəqil Dövlətlər Birliyi şəklində ən yüksək səviyyədə qurulmuşdur.Hər iki ölkə arasında Dostluq Müqaviləsi,- əməliyyat və qarşılıqlı yardım. Bu, məntiqi bir sual doğurur- ən yüksək səviyyədə qurulmus bir şeyi necə gücləndirirsiniz? Paşinyanın bəyənatlarının sətirləri arasında oxuyanda Ermənistanın qisasını hazırlamaq istədiyi və Rusiyadan əlavə dəstək tələb etdiyi aydın olur.Hərbi əməkdaşlığı gücləndirmənin yollarından biri də bir-birindən silahlanmaqdır. Rusiya həmişə Ermənistan üçün ən böyük silah təminatçısı olub. Üstəlik, Paşinyan keçmiş prezident Serj Sarkisyanı silah və avadanlıq əvəzinə mətal qırıntılarına 42 milyon dollar xərclədiyinə görə tənqid etdi. Bu o deməkdir ki, erməni xalqı artıq silah tədarükü və müxtəlif təşkilatlarda iştirak məsələsində “strateji müttəfiqi” nin onlara xəyanət etdiyinin sahidi olmuşdur. Əgər Ermənistanın münaqisə öncəsi onsuz da Azərbaycandan daha yaxşı is görsəydi, Ermənistanın daha yaxşı silahlanmaq üçün daha zəngin olacağını düşünmək əsassız olardı. Silahlı qüvvələrini müqaisə etsək,Azərbaycanda həmişə daha çox silah olub. Bu silahların keyfiyyətinə aid olan Azərbaycan yenə də Ermənistandan bir neçə addım irəlidədir. Bundan əlavə, Azərbaycanın Rusiya xaricində istəhsal etdiyi avadanlıqlari da var. Buna görə də, Ermənistanın yaxın on ildə Azərbaycana qarşı durmaq üçün kifayət qədər müasir silah əldə edə biləcəyi , bu da silahlı qüvvələrini modernləşdirməyə davam edəcəyi ehtimalı azdır. Texnika və silah vacibdir amma insan zesursları həqiqətən vacibdir. Ermənistanın təxminən üç milyon əhalisi var, Azərbaycanın 10 milyon insandır. Onların necəsinin hərbi xidmətə yararlı olduğuna baxsaq, bu rəqəmlər Ermənistan üçün 1,4 milyon,Azərbaycan üçün 3,8 milyondur. Ermənistan Silahlı Qüvvələrində 45 min, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrində 131 min əsgər var. Ehtiyatda olanların sayına toxunan Ermənistan bunlardan 200.000, Azərbaycan isə 850.000 nəfərdir. Bu o deməkdir ki, Ermənistan kifayət qədər miqdarda müasir texnika əldə etsə də, daha az insana sahibdir.

Bildiyimiz kimi, Ermənistanın hər hansı bir silah almaq üçün pulu yoxdur. Son hadisələr sübut edir ki, Ermənistan KTMT-nin bir hissəsi olmaqdan heç nə qazanmır. Bu baxımdan Ermənistanın yeganə həlli Rusiya ilə daha sıx inteqrasiya etməkdir ki, Ermənistan və Rusiyanın silahlı qüvvələri vahid bir qurum olsun. Bu, yalnız Ermənistanın Rusiyanın subyekti olacağı təqdirdə və ya birlik dövləti qurmağa qərar verdikləri təqdirdə mümkün olacaqdır. Birlik dövləti qurmaq üçün Belarusiyanın mövqeyi nəzərə alınmalıdır. Son hadisələrdən sonra Lukaşenko böyük ehtimalla Putinin bütün tələbləri ilə razılaşdı. Ermənistanın coğrafi mövqeyi Moskvaya fayda gətirəcək və birlik kimi, Rusiyanın iki hissəsi arasında başqa bir olkə varsa, bu olkənin müstəqilliyini itirməsi yalniz zaman məsələsidir. Əlbəttə bu, NATO-ya uzv olan ölkələrə aid deyil. Ermənistan Azərbaycanı məğlub edib Dağlıq Qarabağı bərpa etməkdən məmnun olardılar, amma Ermənistan Kremlin yumşaq qucağına qayıtsa xoşbəxt olarmı? Bir şey dəqiqdir ki- bu baş verərsə, Gürcüstan və Azərbaycan silahlı qüvvələrini gücləndirməli və NATO – ya üzv olmağı düşünməlidirlər.

Bunu paylaş: